usability.edu.pl
vademecum użyteczności i dostępności
serwisów internetowych

Metody badania użyteczności

Badania użyteczności serwisów internetowych obejmują szeroki wachlarz technik i narzędzi służących pomiarowi, ocenie i porównaniom łatwości posługiwania się serwisem internetowym przez użytkownika, efektywności realizacji zadań w serwisie, ogólnej satysfakcji użytkownika i innych pokrewnych zagadnień, omawianych w niniejszej pracy.

Badanie dostępności dotyczy natomiast stopnia dopasowania serwisu do potrzeb osób o różnych rodzajach niepełnosprawności oraz różnych technologii pomocniczych. W praktyce sprowadza się najczęściej do weryfikacji dostosowania serwisu WWW do wytycznych Web Content Accessibility Guidelines lub Section 508.

Metody badania użyteczności obejmują takie działania jak wywiady i obserwacje, inspekcje prowadzone przez ekspertów, testy z udziałem użytkowników i inne.

Pierwszym krokiem są najczęściej wywiady i obserwacje, służące zbieraniu informacji o wymaganiach użytkownika, o otoczeniu w jakim użytkownik będzie korzystał z serwisu i innych podobnych zagadnieniach o charakterze rozpoznawczym. Z tego względu wykorzystywane są już w początkowych fazach projektowania serwisu internetowego, choć mogą znaleźć zastosowanie również w dalszych etapach cyklu, na przykład w celu badania satysfakcji użytkowników.

Inspekcje eksperckie polegają na subiektywnej ocenie użyteczności i dostępności serwisu internetowego przez specjalistów z tej dziedziny. Wykorzystując swoje kompetencje i doświadczenie, starają się oni wykryć potencjalne problemy mogące negatywnie wpływać na doświadczenie użytkownika. Efektem pracy eksperta jest najczęściej formalny raport z badania, obejmujący wykryte problemy i sugestie ich rozwiązania. Istotność zasygnalizowanych w ten sposób problemów powinna zostać zweryfikowana przez testy użytkowników.

W czasie testów z użytkownikami reprezentatywna próba użytkowników wykonuje przewidziane w scenariuszach użycia zadania, w obrębie serwisu internetowego lub jego prototypu. Działania uczestnika testu są obserwowane przez moderatora lub rejestrowane, w celu późniejszej analizy. Testy mogą być prowadzone w warunkach laboratoryjnych lub zdalnie, w naturalnym otoczeniu użytkownika. Przebieg testu może być nadzorowany i stymulowany przez moderatora, bądź też niemoderowany. Koszt prowadzenia testów jest względnie wysoki, wiąże się m.in. z ilością uczestników badania. Dlatego też stosuje się różne rozwiązania służące obniżeniu kosztów tego etapu. Przykładem może być prowadzenie dogłębnych, moderowanych testów jedynie na niewielkiej próbie użytkowników, a następnie weryfikacja ich wyników na dużej próbie, przy pomocy zdalnych testów niemoderowanych.

Istnieje także oprogramowanie do badania użyteczności i dostępności serwisów w sposób całkowicie zautomatyzowany. Choć narzędzia tego typu są w stanie zbadać jedynie wąski wycinek omawianych zagadnień i nie mogą zastąpić testów na reprezentatywnych użytkownikach, znajdują one zastosowanie z uwagi na bardzo niski koszt ich wykorzystania

Przejdź do następnego rozdziału: Badania eksploracyjne »