usability.edu.pl
vademecum użyteczności i dostępności
serwisów internetowych

Wytyczne WCAG 2.0

Wytyczne WCAG 2.0

Dokument wymienia 12 wytycznych, pogrupowanych według 4 nadrzędnych zasad: zasady postrzegalności, operacyjności, zrozumiałości oraz solidności.

  • Zasada postrzegalności

Zasada postrzegalności mówi, iż wszelkie informacje oraz elementy interfejsu użytkownika muszą być prezentowane użytkownikom w sposób w jaki mogą oni je postrzegać. Aby lepiej zrozumieć znaczenie tej zasady, warto odnieść się do słownika języka polskiego PWN w którym termin „postrzegalny” został wyjaśniony jako „dający się postrzec za pomocą zmysłów”.1

Spełnieniu tego postulatu służy m.in. stosowanie tekstowych alternatyw dla wszelkich pozatekstowych treści. W praktyce oznacza to m.in. wzbogacanie zdjęć i grafik o tekstowe opisy alternatywne. Większe wyzwanie stanowią natomiast treści multimedialne, jak nagrania audio i wideo. W ich wypadku zalecane jest dodanie zsynchronizowanych napisów, opisujących przebieg nagrania, głosowego opisu lub tłumaczenia na język migowy.

Jednym z najważniejszych zaleceń jest tak elastyczne tworzenie treści, aby mogły one być prezentowane na różne sposoby, bez utraty swego znaczenia lub struktury. Oznacza to praktyczne rozdzielenie warstwy treści (zawierającej informacje) od tzw. warstwy prezentacji (czyli wyglądu, fizycznego kształtu i stylu). Pozwala to użytkownikom dotrzeć do poszukiwanych informacji, niezależnie od rodzaju oprogramowania z którego korzystają czy też od wykorzystania technologii pomocniczych jak czytniki ekranu.

Niezbędne jest również możliwe ułatwienie użytkownikom oddzielenia informacji pierwszoplanowych od tła. Gdy weźmiemy pod uwagę zmysł wzroku, znaczenie mają kolor, kontrast oraz wielkość elementów. Zbyt małe różnice w kolorach lub zbyt mały kontrast różnych elementów, w szczególności tekstu w stosunku do tła, w znaczący sposób może utrudnić lub uniemożliwić postrzeganie treści. Ponadto kolor nie powinien być nigdy jedynym środkiem przekazu informacji, wskazywania akcji użytkownika lub wyróżnienia elementu strony. Aby ułatwić postrzeganie tekstu należy także umożliwić zmianę wielkości tekstu bez utraty jego czytelności lub funkcjonalności serwisu internetowego.

W przypadku wykorzystania głosu audio, zalecane jest umożliwienie użytkownikowi zatrzymania lub wyłączenia odtwarzania głosu oraz udostępnienie mechanizmu kontroli głośności tego głosu (niezależnego od systemowej regulacji głośności audio).

  • Zasada operacyjności

Zasada operacyjności zaleca, aby wszystkie elementy interfejsu użytkownika i nawigacji były operacyjne, czyli możliwe do obsługi przez użytkownika.

Pierwszym zaleceniem jest uczynienie wszelkich funkcjonalności serwisu możliwych do obsługi przy użyciu wyłącznie klawiatury, bez nakładania ograniczeń czasowych między uderzeniami klawiszy.

Użytkownikom należy ponadto zapewnić dostateczną ilość czasu na zapoznanie się z treścią i skorzystanie z określonych funkcjonalności. W idealnej sytuacji nie powinny istnieć żadne ograniczenia czasowe dla użytkownika. Jeśli z powodu długiego trwania autoryzowanej sesji nastąpi wygaśnięcie autoryzacji, użytkownik powinien mieć możliwość kontynuowania działania bez utraty jakichkolwiek danych po ponownej autoryzacji.

Zaleca się nie projektowania jakichkolwiek treści w sposób, który może powodować ponadprzeciętne zagrożenie napadami (padaczkowymi i innymi).

Ważną wytyczną jest możliwie największe ułatwianie użytkownikom nawigowania, wyszukiwania treści i określania swojego położenia w serwisie internetowym. Wskazane jest nadawanie wszystkim stronom unikatowych tytułów oraz podział treści na sekcje wyróżnione nagłówkami. Odnośniki powinny posiadać opisowe tytuły jednoznacznie wskazujące na cel do którego prowadzą.

  • Zasada zrozumiałości

Zasada zrozumiałości mówi, iż wszelkie informacje zamieszczone w serwisie oraz sposób działania interfejsu muszą być zrozumiałe dla użytkownika. Teksty na stronie internetowej powinny być czytelne i łatwe do zrozumienia. Oznacza to konieczność unikania niepotrzebnie wyszukanego słownictwa, czy skrótów, które mogą być niejasne, bądź też należy udostępnić mechanizm pozwalający na sprawdzenie znaczenia takich skrótów lub żargonu. Serwis internetowy powinien zachowywać się w przewidywalny sposób oraz powinien być spójny pod względem organizacji treści i nawigacji.

Wytyczne przypadające pod zasadę zrozumiałości obejmują również zagadnienia wspierania wprowadzania danych przez użytkownika, w szczególności zaś możliwości wykrywania oraz zapobiegania błędom przy tym występującym. Pierwszym krokiem jest zamieszczenie odpowiednich etykiet, instrukcji oraz pomocy wspierającej poprawne wprowadzanie danych. Serwis powinien weryfikować poprawność działań użytkownika oraz wskazywać zidentyfikowane błędy i umożliwiać ich bieżącą poprawę. Użytkownik powinien następnie mieć możliwość końcowej weryfikacji wprowadzonych danych oraz ich poprawy, a także cofnięcia przesłania danych.

  • Zasada solidności

Zasada solidności zaleca, aby zawartość serwisu internetowego była na tyle „solidnie” przygotowana, aby zagwarantować prawidłową jej interpretację przez szeroki wachlarz różnych terminali użytkownika, włączając w to kompatybilność z różnorodnymi technologiami pomocniczymi. Jeśli nie jest to możliwe, zaleca się utworzenie alternatywnego serwisu, który będzie spełniał te założenia.2 Dobrą praktyką jest stosowanie rozwiązań redundantnych, to znaczy nadmiarowych i pozornie „zbędnych”, aby w ten sposób umożliwić zrealizowanie tego samego zadania różnymi drogami.3


1 Zob. Postrzegalny, Słownik Języka Polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/slownik/2505943/postrzegalny, [03.08.2010].

2 Zob. Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.0, W3C Recommendation, 11.12.2008, http://www.w3.org/TR/WCAG20/, [03.08.2010].

3 Zob. Redundancy, Usability First, http://www.usabilityfirst.com/glossary/redundant-modalities/, [14.09.2010].

Przejdź do następnego rozdziału: Web usability »